Boysproof onderwijs opinie

Het is hard nodig dat het onderwijs beter wordt afgestemd op jongens. Daarom is het initiatief genomen voor een Platform Boysproof Onderwijs. Leraren gaan elkaar inspireren om jongens beter les te geven.

Mannen vormen een bedreigde soort op de basisscholen. Uit een onderzoek door het CNV (2014) blijkt dat meer dan 85 procent van de basisschoolleerkrachten dat een ernstige zaak vindt: ze ervaren dat jongens behoefte hebben aan mannen voor de klas. Het is dan ook toe te juichen dat Eppo Bruins (ChristenUnie) samen met de onderwijsbonden plannen heeft gemaakt om meer mannen voor de klas te krijgen. Tegelijk vraag je je af: hoelang gaat het duren voordat dit mooie initiatief effect heeft?

Juist daarom is het belangrijk dat er bassischoolleerkrachten (m/v) zijn die er nu al voor gaan om het onderwijs meer boysproof te maken. Hoe gaan we de lichamelijke energie die jongens meebrengen benutten? Hoe kunnen we het experimenteergedrag van jongens omzetten in ervaringsleren? Jongens willen graag ‘leren door doen’. Natuurlijk blijven het cognitieve en het verbale een belangrijke rol spelen in de klas, maar mogen binnen de trits van hoofd, hart en handen de laatste misschien ook een eerlijke kans krijgen?

niet wippen op je stoel

Dat jongens in ons onderwijs minder gemotiveerd zijn dan meisjes, zegt natuurlijk meer over de inrichting en uitstraling van het onderwijs dan over onze jongens. Wanneer bijvoorbeeld tijdens de taalles Pieter veel aandacht besteedt aan het ‘niet wippen op je stoel’, gaat er leertijd verloren voor het taalgebied. Geef je hem een skippybal om op te zitten, dan win je aan twee kanten: juf hoeft Pieter niet te corrigeren (dat is beter voor de relatie) en het bewegen stoort het leerproces niet. In dit voorbeeld zie je dat iedere stap waarmee we beter aansluiten op de natuurlijke behoeften van jongens, het volgende oplevert: Jongens voelen zich beter op hun plek, er is meer erkenning en waardering en voor je het weet zijn ze meer gemotiveerd. Jongensgedrag is geen spijtoptie meer, maar wordt een kans.

Ik ken heel veel onderwijsgevenden. Onderwijs kies je omdat je iets voor je leerlingen wilt betekenen en hen wilt helpen in hun groei. Het is dus niet zo dat leerkrachten jongens niet willen geven waaraan zij behoefte hebben. Het probleem is eerder dat de aansluiting bij de jongenscultuur is weggeëbd. Enerzijds heeft dat te maken met het tekort aan mannen en mannendingen in het onderwijs. Gewoon, spontaan een toren van stoelen bouwen en dan ‘Hoe hoog durf jij?’. Of wie kan de hardste boer laten? (O, ja, niet thuis vertellen jongens.)

handen openhalen

Aan de andere kant zijn we gaan geloven dat onderwijs vooral uitleggen is. Uitleg via een boekje of de juffrouw vertelt. Maar jongens willen graag ervaren. Tegels in een vierkante meter leggen. Hun handen openhalen en vies worden. Dan zitten de vierkante meters in hun lijf. Om de jongens te helpen moet er dus nu al iets gebeuren.

Outback Explorers houdt zich al heel lang bezig met jongenshulpverlening. Jongens die van school gestuurd worden helpen wij weer op de rails. Ouders die met de handen in het haar zitten omdat hun zoon steelt, krijgen weer grip. Het onderwijs beter afstemmen op jongens is hard nodig. Daarom hebben wij het initiatief genomen voor een Platform Boysproof Onderwijs. Dit platform brengt leerkrachten bij elkaar die het belang inzien van passend onderwijs voor jongens. Als Boysproof Scout vormen deze leerkrachten de motor binnen de school om collega’s op dit punt te informeren en te inspireren. De scout kijkt wat de school al doet voor jongens. Misschien is er al een leerkracht die de taalles met armbewegingen laat ondersteunen. De scout spreekt dan zijn andere collega’s binnen de school aan om ook lichamelijke bewegingen in te zetten bij het leren. Het is ook de bedoeling dat scouts van verschillende scholen elkaar inspireren. Op de ene school is een sloophoek voor oude apparaten. Een scout van een andere school kan dit idee op zijn eigen school inzetten. De uitdaging is om met beperkte inzet een interessante en boeiende verandering op iedere school te stimuleren: een pedagogisch klimaat dat meer recht doet aan jongens.